RAHİM İÇ ZARI (ENDOMETRİUM) KANSERİ


Doç.Dr.Mustafa Erkan Sarı
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi uzmanı

Rahim kanseri cerrahisi Ankara, bu konuda deneyimli jinekolojik onkoloji cerrahisi uzmanları tarafından yapılmalıdır. Yaklaşık 17 yıllık kadın hastalıkları ve doğum geçmişi olan bir hekim olarak çalışmalarımın büyük bölümünü yurt içinde ve yurt dışında jinekolojik onkoloji cerrahisi üzerine yoğunlaştırdım. Kadın hastalıkları ve Doğum Uzmanlığımın yanında aynı zamanda Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi Uzmanı olarak uzun süredir birçok rahim kanseri hastasının cerrahisi ve sonrası takibini yapmaktayım. Rahim kanserinin endometrium (rahim iç zarı), myometrium (kas tabakası) nı ilgilendiren tüm tümörlerinin cerrahileri (açık ve kapalı) ile ilgilenmekteyim. Özellikle ileri evre agresif tip rahim kanseri cerrahileri ve nüks etmiş olgular tarafıma refere edilen hastalar arasında yer almaktadır.

Rahim gebelik varlığında döllenmiş yumurtanın yerleşebileceği ve bebeğin gelişeceği yerdir. Kadınların adet siklusu sonunda -eğer gebelik gerçekleşmemişse- rahmin mukozal tabakası kanama şeklinde dökülür.
Rahime ait kötü huylu tümörleri iki büyük guruba ayırabiliriz. Bunlar rahim iç zarından (endometrium) kaynaklanan ve “karsinom” olarak tanımlanan kanserler ve rahim kas ve bağ dokusundan köken almış “sarkom” olarak adlandırılan kanserlerdir. Sarkomlar nadir görülen tümörlerdir.
Endometrium (Rahim İç Zarı) Kanseri rahmin her adet döneminde dökülen iç tabakası kaynaklı kötü huylu tümördür. En sık görülen kadın genital sistemi kanseridir. Tanı sırasında ortalama yaş 60’tır. Ancak hastaların %5’i 40 yaşından önce tanı almaktadırlar. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2018 yılında Türkiye’de 5463 kadının endometrium kanseri tanısı aldığı ve 1051 kadının endometrium kanserinden öldüğü rapor edilmiştir.

Risk Faktörleri
Yaş, obezite, bazı sistemik hastalıklar, hormonal bozukluk oluşturan hastalıklar, rahimde kanser öncüsü lezyonlar (atipili hipeplazi vs), erken yaşta adet görmek, geç menapoz, kısırlık öyküsünün olması, dışardan hormon alımı (karşılanmamış estrojen, tamoksifen vs) ve genetik yatkınlık risk faktörleri olarak görülmektedir. Endometrium kanseri taranması veya tamamen önlenmesi için günümüzde bilinen bir yöntem yoktur. Hastaların çoğu anormal vajinal kanama nedeniyle erken tanı alırlar. Bu nedenle tüm jinekolojik kanserler içinde en iyi seyirli kanser tipidir.
Belirtiler
Menopoz sonrası dönemde vajinal kanama rahim kanserinin en sık belirtisidir. Bu dönemdeki kanama, damla şeklinde olabildiği gibi çok şiddetli de olabilir. Bu dönemde az veya çok olsun kanama her zaman önemlidir ve hasta en kısa zamanda doktora müracaat etmelidir. Menopoz öncesi dönem içinde, düzensiz veya yoğun menstürel kanamanın nedeni çoğunlukla kanser dışı nedenler olmasına rağmen, endometrium kanserinin bir belirtisi de olabilmektedir. Özellikle 35 yaş üzeri kadınlarda düzensiz kanamalarda endometrium kanseri değerlendirmesi de muhakkak yapılmalıdır. Endometrium kanserinin daha nadir görülen belirtileri vajinal akıntı, pelvik ağrı, karın şişkinliği ve sindirim sistemi bozuklukları şeklinde olabilmektedir.
Tanı Nasıl Konulur
Rahim iç zarı kanseri tanısı, rahim içerisinden küretaj ile alınan biyopsi materyalinin patolog tarafından değerlendirilmesi ile konulur. Bu değerlendirme sonucunda endometrium kanseri tanısı ile birlikte bu kanserin tipi de ortaya konulur. “Endometrioid tip” rahim duvarı kanseri, en sık görülen ve en iyi seyirli olan rahim duvarı kanseri tipidir. “Seröz tip” ve “şeffaf hücreli (clear cell) tipler” daha az görülürlerler ve daha agresif seyirlidirler.
Rutin jinekolojik değerlendirme sırasında ultrasonda rahim duvarı kalın ölçülen hastalar rahim duvarı hastalıkları açısından da değerlendirilmelidir. Özellikle menopoz sonrası rahim duvarı 5 mm üzerinde ise veya menopoz sonrası kanaması olan hastalarda kalınlıktan bağımsız olarak mutlaka rahim duvarından biyopsi alınmalı ve patolojik olarak değerlendirilmelidir.
Tedavi Seçenekleri Nelerdir
Rahim iç zarı kanserinde temel tedavi cerrahidir. Bunun yanında gerekli durumlarda kemoterapi, radyoterapi, hormonal tedavi veya bunların kombinasyonları uygulanabilmektedir. Tedaviyi belirlerken tümörün histolojik tipi, hastanın yaşı, genel performası, ek tıbbi hastalıklarının varlığı, çocuğu olup olmaması gibi faktörler dikkate alınmaktadır.
Rahim iç zarı (endometrium) kanserinde standart evreleme cerrahisinde yapılan işlem rahim ve yumurtalıkların alınması, lenf bezlerinin çıkarılması (Pelvik-Paraaortik Lenf Nodları), karın zarından örnekleme (Omentektomi) ve karın içerisinden yıkama sıvısı örneklemesi’ni kapsamaktadır. Hastalığın evresi bu ameliyat ve patoloji raporu çıktıktan sonra belirlenir. Belirlenen evreye göre ameliyat sonrası ek tedaviye gerek olup olmadığına karar verilir. Ek tedavi sıklıkla radyoterapi, bazen kemoterapi veya her ikisi birliktedir.
Düşük risk faktörleri mevcut görünen hastalarda, rahim ve yumurtalıklar alınarak frozen incelemeye (ameliyat sırasında hızlı patolojik değerlendirme) gönderilmekte ve patolojik değerlendirme sonucuna göre hasta düşük risk grubuna giriyorsa operasyon bu aşamada sonlandırılmaktadır. Yani bu hasta grubunda ise rahim ve yumurtalıkların alınması yeterli olmaktadır.
Minimal invaziv cerrahideki gelişmeler, jinekolog onkologların bu operayonları geniş vertikal (dikine) insizyon yerine birkaç küçük insizyondan (giriş deliklerinden) yapabilmesine olanak sağlamıştır. Rahim duvarı kanseri cerrahisinde de kapalı (laparoskopik veya robotik) cerrahiyi güvenli olarak kullanabilmekteyiz. Bu şekilde, karında büyük kesi olmadan sadece birkaç küçük delikten evreleme cerrahisini yapılabilmekteyiz, bu şekilde:
operasyona ait daha az kanama olmakta,
uzun dönemde karın içerisinde daha az yapışıklık gelişmekte,
ameliyat sonrası büyük kesi olmamakta ve buna bağlı kesi fıtığı gelişmemekte,
ameliyat sonrası daha az ağrı olmakta ve
daha hızlı taburcu olarak hastalarımız günlük hayatlarına daha hızlı dönebilmektedirler.

Takip
Kontroller ilk tedavi süreci tamamlandıktan 3 ay sonra başlamaktadır. İlk iki yılda üç ayda bir, iki ile beş yıl arası altı ayda bir ve beş yıldan sonra yılda bir olarak takip yapılmaktadır.
Çocuk istemi olan genç hasta grubunda rahmi ve yumurtalıkları koruyabilir miyiz?
Rahim iç zarı kanseri tanısı alan hastaların yaklaşık %5’i 40 yaşın altındadır. Gelecekte çocuk isteği olan bu hasta grubunda rahim ve yumurtalıkların korunması için hastalar çok dikkatli incelenmeli, uygun hasta grubuna gerekli tüm tetkikler yapılmalıdır. Çok iyi seçilmiş ve gerekli patolojik ve radyolojik değerlendirmeleri yapılmış hastalarda rahim ve yumurtalıklar korunarak yüksek doz progesteron hormon tedavisi ile rahim iç zarı kanseri tedavi edilebilmektedir. Karar mutlaka multidisipliner tümör konseylerinde alınmalı ve hasta ve yakınları durum ile ilgili ayrıntısıyla bilgilendirilmelidir. Bu hasta grubunu,
Endometrioid tip rahim duvarı kanseri olan,
Grade 1 (davranış paterni iyi olan) tümörü olan ve
Rahim iç zarına sınırlı olan ve kas dokusu içerisine ilerlememiş tümörü olan (Pelvik MRG ile değerlendirilerek kararı verilmiş) hastalar oluşturmaktadır.

YORUMLAR

(doktorsitesi ve web sitemize yazılmış onlarca yorumdan birkaçını paylaşmak istedik)


Y….F….
Erkan hocaya rahim kanseri tanısıyla tavsiye üzerine gittim. Eşim kızım ve beni ameliyat öncesi çok güzel bilgilendirdi. Başarılı geçen kapalı ameliyat sonrası birkaç gün süren brakiterapi sürecinde de desteğini fazlasıyla gördük. Hocam iyi ki varsınız çok teşekkür ederiz 25-06-2021
A…N…
Annemin düzensiz kanamaları nedeniyle alınan parça sonucu rahim kanseri çıkınca erkan hocaya ulaştık. Hocam gayet sakin ve güven veren konuşmasıyla bizleri öncelikle çok rahatlattı. Ameliyat sonrası hastalığın erken evrede çıkmasıyla çoooook mutlu olduk. Şimdi takiplerdeyiz herşey yolunda. Hocam iyi ki varsınız 28-05-2021
M…K…
Dr.umuzu kliniğinde ziyaret ettik. Referansla gitmiştik. Çok ilgilendi ve alaka gösterdi. Ameliyat dahil olmak üzere kendisinden çok memnun kaldık. Ayrıca klinik çalışanlarının guleryuzu ve ilgisi de Dr.muzu aratmayacak kadar iyiydi. Kendilerinden çok memnun kaldık, iyi ki tanışmışız iyi ki tanımışız. Cevremizdeki bu tür hastalıklardan muzdarip tüm tanidiklarimiza biz de referans olacağız. 22-03-2021
M…R…
Rahim kanseri ameliyatımı kapalı cerrahi ile başarıyla yapan güleryüzlü doktorum. Size minnettarım 18-02-2021
S…G…
Eşimin ilerlemiş rahim kanseri ameliyatını uzun süren başarılı ameliyatı sonrası gerçekleştiren sayın Doç.Dr.Mustafa Erkan Sarı’dır. Hem ameliyat öncesi hem ameliyat sonrası ilgi ve alakası, güleryüzü muhteşemdi. Kemoterapi sürecimiz sonrasında takiplerimiz devam ediyor. Erkan hocamızı şiddetle tavsiye ederiz. 18-01-2021
S….M….
Erkan hocam daha önce ameliyatımı gerçekleştiren biriydi yaklaşık 7 ay önce ve tekrar ziyaret ederek muayene olmak istedim sanki ailemden biri gibi karşıladı beni ilgi alaka sanki ailemden birisi gibi ilgilendi bizim mucizemizin adıdır Erkan hoca. 10-01-2021

Open chat