İDRAR KAÇIRMA

Hayatı tehlikeye sokan bir durum olmasa da idrar kaçırmayla birlikte, kişisel hijyen, psikolojik bütünlük, günlük aktiviteler ve cinsel yaşam olumsuz yönde etkilenmektedir. Yaklaşık 17 yıllık kadın hastalıkları ve doğum tecrübemde cerrahi veya medikal olarak onlarca idrar kaçırma şikayeti olan hastamın tedavisini gerçekleştirdim. İdrar kaçırma şikayetiniz için kliniğimle irtibata geçebilirsiniz. Tel: +90 505 677 98 59
Kontinans kelimesi, idrarın tutulması, sosyal kurallar çerçevesinde uygun yer ve zaman oluştuğunda istemli olarak idrar yapabilme yeteneğini ifade eder. İnkontinans ise bu istemli idrar yapma yeteneğinin çeşitli nedenlerle kontrolden çıkmasıdır. Her türlü idrar kaçırma durumu inkontinans tanımı içerisinde yer almaktadır. Üriner inkontinans, kadınlarda daha fazla karşılaşılan bir durumdur. Hayatı tehlikeye sokan bir durum olmasa da idrar kaçırmayla birlikte, kişisel hijyen, psikolojik bütünlük, günlük aktiviteler ve cinsel yaşam olumsuz yönde etkilenmektedir.
Böbreklerin idrarı üretmesinden sonra üreterler, idrarı böbrekten alır ve idrar torbasına iletir. İdrarı depolayan idrar torbasında üretra, idrarı vücudun dışına atacaktır. Normal bir idrar yapma döngüsü bu çerçevede gelişmektedir. Normal işeme sürecinde üretranın etrafındaki kaslar gevşer ve idrar torbası da kasılarak dışarıya akmaya başlar. Bu döngüde oluşabilecek herhangi bir problem “idrarı tutamama” sorununa sebep olabilmektedir.
İdrar İnkontinansı Tipleri
İdrar kaçırmanın tanısını koyarken başta Stres olmak üzere; Sıkışma, Karma, Taşma ve Fonksiyonel 5 adet idrar kaçırma tipi de saptanabilir.
Stres tipi idrar kaçırma
Genç kadınlarda sıkça görülen stres tipi idrar kaçırmaya sebep olan faktör, idrar torbasındaki basıncın, üretradaki basıncı aşmasıdır. Öksürüldüğünde, hapşırıldığında meydana gelen idrar kaçırmalarının sebebi ise idrar torbasını destekleyen dokuların ve üretra kaslarının zayıflamasıdır.
Sıkışma tipi idrar kaçırma
Aniden tuvaleti gelen bir kadında görülebilen sıkışma tipi idrar kaçırmaya; “aşırı aktif idrar torbası” diyoruz. İdrar torbasındaki kasların sık kasılması sonucunda ise idrar kaçırması söz konusu olabilir. Bunun sebebi ise idrar torbasına sinyaller götüren sinir uçlarında meydana gelen problemlerdir.
Karma tip idrar kaçırma
Hem stres hem de sıkışma tipi idrar kaçırma söz konusu ise karma tip idrar kaçırmadan bahsetmek mümkün olacaktır.
Taşma tipi idrar kaçırma
Tuvalete giden bir kadın idrarını yaptıktan sonra idrar torbası boşalmadığında meydana gelen idrar kaçırmaya, taşma tipi idrar kaçırma denir. İdrar torbalarının tam kasılmaması veya üretranın tıkalı olması sonucunda meydana gelen taşma tipi idrar kaçırmada az miktarda idrar söz konusudur.

Fonksiyonel idrar kaçırma
Fonksiyonel idrar tutamama şikâyetinin başlıca sebebi altta yatan diğer sağlık problemleridir. Bunlara örnek vermek gerekirse başta artrit olmak üzere;
İnme geçirmek
Hareket problemleri (örneğin yürüme zorluğu) ve
Sinir sistemi hastalıkları söz konusu olabilir.
İdrar İnkontinansında nedenler
İlerleyen yaşla birlikte, idrarın sadece istendiği zamanlarda dışarıya boşaltılmasını sağlayan bir takım kasların fonksiyonlarının azalabilir ancak bu duruma eşlik eden bazı diğer nedenler de olabilmektedir. Örneğin; aşırı kilolu olmak, sigara içmek, kronik öksürük ve kabızlık, astım ile benzeri hastalıkların varlığında ve artan karın içi basıncına sebep olan ağır iş yapmak idrar kaçırma açısından risk faktörü olarak sayılabilmektedir.
Karnın alt bölgesinde olan organların hepsi, destek dokular ve kaslar sayesinde sabitlenmektedir. Ancak bu dokular; hamilelik başta olmak üzere doğum ya da yaşlanma ile esneyebilir ve zayıflayabilir. Bunun sonucunda ise destek problemleri meydana gelebilir ve organların sarkması da söz konusu olabilir. Üretra, idrar torbası, rektum ve rahmi destekleyen dokuların zayıflaması ise vajinaya baskı yapabilir ve idrar kaçırmayı tetikleyebilirler.
Diyabet hastalığı gibi hastalıklar da idrar kaçırmada etkili oluyor. Ayrıca, merkezi sinir sistemini etkileyebilecek hastalıklar (omurilik yaralanması, inme gibi) ve çevresel sinir sistemini etkileyen kimi hastalıklar (sinir yaralanmaları gibi) da idrar kaçırma nedenleri arasındadır.
Ayrıca zor doğumlara bağlı olarak hem kaslarda yırtılma hem de sinirlerdeki hasarlar da fonksiyon bozukluklarına neden olabilmektedir.
İdrar yollarından vajinaya anormal bir açıklık olması anlamına gelen fistül, idrar kaçırmanın sebepleri arasında sayılmaktadır. Fistülün oluşum sebepleri ise; doğumlar, radyasyon tedavileri, alt karın bölgesindeki kanserler, sinir- kas hastalıkları ve alt karın bölgesine uygulanan ameliyatlar olabilir.
Tüm bunların dışında idrar yollarında taş, idrar yolu enfeksiyonları, bazı ilaçlar, alkol tüketimi ve bu bölgede yapılan kimi ameliyatlar da idrar kaçırma nedenleri olabilmektedir.

Tanı nasıl konulmaktadır?
İdrar kaçırma şikâyetiyle doktora gittiğinizde doktorunuz sizden tıbbi bir öykü alacaktır. İşeme alışkanlıklarınızı etkileyebilecek faktörleri belirlemeye çalışan doktora başta kullandığınız ilaçları bildirmeli ve diğer alışkanlık yâda hayatınızdaki değişkenleri de anlatmalısınız. Bu sayede, doktorunuz sizden tıbbi öykü alır ve idrar kaçırma günlüğü isteyebilir. İdrar kaçırma miktarlarını ve zamanını kaydetmenizi içeren idrar kaçırma günlüğü, 3 gün süreyle yapılır ve daha sonra doktorunuz idrar kaçırma günlüğünüzü inceleyerek diğer testleri yapar. Yapılan tetkikler hastanın şikayetine göre değişebilmektedir.

İdrar Tahlili: Üriner inkontinans ile benzer bulgulara sahip olabilecek idrar yolu enfeksiyonlarını elemek için kullanılır
Stres Testi: Stres üriner inkontinans varlığını araştırmak amacıyla mesane dolu iken kişi öksürdüğünde idrar kaçırmanın olup olmadığını değerlendirmeye yarar.
Pelvik Ultrason: Pelvis bölgesinde bulunan organların durumunu incelemek için kullanılır
Sistometri: Mesanedeki basıncı ölçmek için uygulanır. Testte, hastanın belirli manevraları yapması istenirken, bir kateter aracılığıyla mesaneye steril su verilmesi ile gerçekleştirilir.
EMG testi: İdrarı istemli olarak tutmayı sağlayan kaslarını destekleyen sinirlerin sağlam olup olmadığını ve kasların gerektiği konumda olup olmadığını belirler.
Post-Void Rezidüel Çalışma: İdrar sonrası mesanede ne kadar idrar kaldığını belirler.
Sistoskopi: Gerek görüldüğü takdirde mesanenin ve mesaneyi dışarıya bağlayan tüp olarak adlandırılabilecek üretranın iç yapılarının incelenmesinde kullanılır.

Tedavide neler yapılmaktadır?
İdrar kaçırma şikâyetinden kurtulmak isteyen tüm kadınlarda ilk olarak idrar kaçırmanın nedenleri saptanır ve daha sonra tedavi şekillendirilir. Hastada aşırı kilo varsa uygun diyet ve egzersiz programı ile zayıflaması sağlanır. Sebep kabızlık ise diyeti düzenlenir ve ilaç tedavisi verilir. Diyabeti mevcutsa ve şekeri kontrolsüzse hastanın ilaçlarının ve diyetinin düzenlenmesi sağlanır. Aşırı sıvı alımı önlenir, sigara ve alkol tüketimi varsa en azından azaltması istenir. Eğer ki idrar kaçırmasının sebebi idrar yolları enfeksiyonu ise gerekli ilaçlarla enfeksiyon giderilir. Ancak, enfeksiyon değil de idrar torbasıyla ilgili bir problem için diğer tedavi seçeneklerine başvurulur.
İdrar kaçırma, tipine göre medikal veya cerrahi olarak tedavi edilebilmektedir. Bu tedavinin iyi düzenlenmesi gerekmektedir. İdrar kaçırmanın hangi tipte olduğunun belirlenmesi, tedavi için de belirleyici olması nedeniyle çok önemlidir.
Stres tipi idrar inkontinansında genellikle cerrahi, sıkışma tipinde ise ilaç tedavisi uygulanmaktadır. Yapılacak cerrahi, basit bir operasyon olarak görünse de ürojinekoloji konusunda deneyimli hekimler tarafından yapılması gerekmektedir. Cerrahi işlemde sıklıkla dış genital alandan operasyon gerçekleştirilmektedir. İdrar boşaltım kanalının çıkışının altına bir desteğin konulduğu askı operasyonları en sık uygulanan cerrahi girişimlerdir. Eğer sıkışma tipi kaçırma da mevcutda ilaç tedavisi de ek olarak verilebilmektedir. Sıkışma tipinde ise kontrolsüz kasılmaları engelleyici ilaç tedavisinin yanı sıra, pelvik kasların da güçlendirilmesi öğretilmektedir. Kasları güçlendirecek kegel egzersizlerinin, her tip idrar kaçırmada etkili görülmektedir. Bu egzersizler, aynı zamanda kadınlarda vajen dokusunu sıkılaştırırken, pelvik ve kadın genital organlarının sarkmasını engelleyerek idrarın daha iyi tutulmasına yardımcı olmaktadır. Bazı hastalarda cerrahi ya da ilaca gerek olmadan, sadece bu kasları güçlendirici egzersizlerle de tedaviden başarılı sonuçlar alınabilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Open chat